MP Board Class 9th Sanskrit Blue Print – Syllabus – Marks Scheme 2026-27
📘 MP Board Class 9th Sanskrit
(संस्कृत) Blue Print – Syllabus – Marks Scheme 2026-27
MP EDUCATION GYAN DEEP द्वारा | सत्र 2026-27
MP Board Class 9 Sanskrit (संस्कृत) परीक्षा 2026-27 की तैयारी के लिए सिलेबस, ब्लू प्रिंट और अंक योजना की संपूर्ण जानकारी यहाँ दी जा रही है। यह पोस्ट माध्यमिक शिक्षा मण्डल, मध्यप्रदेश, भोपाल द्वारा जारी आधिकारिक अंक योजना पर आधारित है।
📖 संस्कृत सिलेबस – सभी 19 खण्ड
📌 01. शब्दरूपाणि + अव्ययाः
शब्दरूप एवं अध्ययन
4+2=6
📌 02. धातुरूपाणि + उपसर्गाः
धातुरूप एवं उपसर्ग
4+2=6
📌 03. सन्धयः समासाः
संधि एवं समास
3+3=6
📌 04. प्रत्ययाः एकपदेन प्रश्नोत्तराणि
प्रत्यय एवं एकपदीय उत्तर
3+3=6
📌 05. विशेषणं / विशेष्यं पर्यायशब्दाः विलोमशब्दाः
विशेषण/विशेष्य, पर्यायवाची, विलोम
2+2+2=6
📌 06. पाठगतप्रश्नोत्तराणि
पाठ्यपुस्तक पर आधारित प्रश्नोत्तर
10
📌 07. प्रश्ननिर्माणम्
प्रश्न निर्माण
02
📌 08. कः कं प्रति कथयति
किसने किससे कहा
02
📌 09. वाच्यपरिवर्तनम्
व्यवधानिकरण
02
📌 10. श्लोककण्ठस्थीकरणम् (पाठ्यपुस्तकात्)
पाठ्यपुस्तक पर आधारित शिक्षककरण
02
📌 11. अशुद्धकारकसंशोधनम्
अशुद्धि संशोधन
02
📌 12.पाठगतरिक्तस्थानपूर्तिः
पाठ्यपुस्तक पर आधारित रिक्त स्थान
½×4=02
📌 13. पाठाधारित कथाक्रमसंयोजन
पाठ पर आधारित कथा क्रम संयोजन
½×4=02
📌 14. गद्यांशम् अधिकृत्य अवबोधनात्मकप्रश्नानि
गद्यांश पर आधारित अवबोधनात्मक प्रश्न
0
📌 15. पद्यांशम् अधिकृत्य अवबोधनात्मकप्रश्नानि
पद्यांश पर आधारित अवबोधनात्मक प्रश्न
03
📌 16. नाट्यांशम् अधिकृत्य अवबोधनात्मकप्रश्नानि
नाट्यांश पर आधारित अवबोधनात्मक प्रश्न
03
📌 17. अपठितगद्यांशम्
अपठित गद्यांश
04
📌 18. पत्रम्/आवेदनपत्रलेखनम
पत्र एवं आवेदन पत्र लेखन
04
📌 19. निबन्धलेखनम्
निबन्ध लेखन
04
✅ कुल सैद्धांतिक अंक (Total Theory Marks)
75 अंक
+ आंतरिक 25
समय : 3 घंटे
📊 खण्डवार अंक विभाजन (सारांश)
शब्दरूप + अध्ययन 6
धातुरूप + उपसर्ग 6
संधि + समास 6
प्रत्यय + एकपदेन 6
विशेषण/विशेष्य + पर्याय + विलोम 6
पाठगतप्रश्नोत्तर 10
प्रश्ननिर्माण 2
कः कं प्रति कथयति 2
व्यवधानिकरण 2
शिक्षककरण 2
अशुद्धिकरण 2
पाठगतप्रश्नोत्तर 2
कथाक्रमसंयोजन 2
गद्यांश अवबोधन 2
पद्यांश अवबोधन 3
नाट्यांश अवबोधन 3
अपठितगद्यांश 4
पत्र/आवेदनपत्र लेखन 4
निबन्ध लेखन 4
📋 प्रश्न पत्र प्रारूप
🔹 वस्तुनिष्ठ प्रश्न (प्रश्न क्रमांक 1 से 5) – कुल 30 प्रश्न × 1 = 30 अंक
प्र.1 – सही विकल्प 06 प्रश्न × 1 = 6
प्र.2 – रिक्त स्थान 06 प्रश्न × 1 = 6
प्र.3 – सत्य/असत्य 06 प्रश्न × 1 = 6
प्र.4 – सही जोड़ी 06 प्रश्न × 1 = 6
प्र.5 – एकवाक्य में उत्तर 06 प्रश्न × 1 = 6
🔹 लघु उत्तरीय प्रश्न (प्रश्न क्रमांक 6 से 17) – 12 प्रश्न × 2 = 24 अंक
🔹 दीर्घ उत्तरीय प्रश्न (प्रश्न क्रमांक 18 से 20) – 3 प्रश्न × 3 = 9 अंक
🔹 अति दीर्घ / निबंधात्मक प्रश्न (प्रश्न क्रमांक 21 से 23) – 3 प्रश्न × 4 = 12 अंक
📌 कुल : 30 (वस्तुनिष्ठ) + 24 + 9 + 12 = 75 अंक
📚 प्रमुख विषय – संक्षिप्त विवरण
शब्दरूप एवं धातुरूप
संस्कृत व्याकरण के आधारभूत रूप
संधि, समास, प्रत्यय
शब्द निर्माण की विधियाँ
पाठगतप्रश्नोत्तर
पाठ्यपुस्तक पर आधारित प्रश्न
गद्य/पद्य/नाट्यांश
अवबोधनात्मक प्रश्न
अपठितगद्यांश
अपठित गद्यांश पर प्रश्न
लेखन कौशल
पत्र, आवेदन, निष्कर्ष लेखन
🖼️
सिलेबस / ब्लू प्रिंट की इमेज
❓ अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न (FAQ)
1. क्या MP Board Class 9 Sanskrit का सिलेबस NCERT पर आधारित है?
हाँ, MP Board Class 9 Sanskrit का सिलेबस NCERT पाठ्यक्रम – शेमुषी भाग-1 पर आधारित है।
2. क्या सभी खण्डों से प्रश्न पूछे जाएंगे?
हाँ, वार्षिक परीक्षा में सभी 19 खण्डों से प्रश्न पूछे जाएंगे, जैसा कि अंक योजना में दर्शाया गया है।
3. वस्तुनिष्ठ प्रश्नों में कितने प्रकार होंगे?
कुल 30 वस्तुनिष्ठ प्रश्न होंगे – सही विकल्प (6), रिक्त स्थान (6), सत्य/असत्य (6), सही जोड़ी (6), एकवाक्य में उत्तर (6) – इस प्रकार विभाजित होंगे।
4. क्या 9वीं संस्कृत में आंतरिक मूल्यांकन के अंक जुड़ते हैं?
हाँ, कुल 100 अंकों में से 25 अंक आंतरिक मूल्यांकन (प्रोजेक्ट/होम असाइनमेंट) के होते हैं, और 75 अंक वार्षिक परीक्षा के।
5. क्या इस अंक योजना में कोई बदलाव हो सकता है?
बोर्ड द्वारा समय-समय पर संशोधन किए जा सकते हैं। परीक्षा से पहले MPBSE की आधिकारिक वेबसाइट पर जारी नवीनतम अंक योजना अवश्य देखें।
अस्वीकरण : यह पोस्ट MP Board की आधिकारिक अधिसूचना एवं शैक्षिक स्रोतों पर आधारित है। परीक्षा से संबंधित किसी भी निर्णय से पहले MPBSE की आधिकारिक वेबसाइट (mpbse.nic.in) पर जारी नवीनतम सूचना अवश्य देखें।
Post a Comment